مطالب برگزیده

1398/5/14 دوشنبه

نقش سواد رسانه‌ای در آرایش جنگی دشمن(فرید افسری)

مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای در تاریخ یازدهم اردیبهشت‌ماه امسال در دیدار با معلمان و فرهنگیان در خصوص تهاجم دشمن فرمودند:«... امروز دشمنِ ما از همه‌ی اطراف مشغول تهاجم است؛ از لحاظ اقتصادی که می‌بینید؛ از لحاظ اطّلاعانی، مشغول برنامه‌ریزی‌اند که نفوذ اطلّاعاتی کنند؛ از لحاظ فضای مجازی، دارند برنامه‌ریزی می‌کنند برای اینکه از این طریق به کشور ضربه بزنند.

 

دشمن است دیگر! دشمن در درجه‌ی‌ِ اوّل یعنی آمریکا و صهیونیسم؛ مخصوص این حکومتِ فعلیِ آمریکا هم نیست، قبلی‌ها هم همین‌جور بودند...». «...از همه طرف دشمن وارد شده. مسئولین کشور و آحاد توانا و آحاد مردم باید در مقابله‌ی با این دشمن هر کاری که می‌توانند [انجام دهند]. در هر بخشی، در هر رشته‌ای که می‌توانند، بایستی خودشان را آماده کنند، وارد میدان باشند. احساس مسئولیّت کنند. آرایش دشمن آرایش جنگی است؛ از لحاظ اقتصادی آرایش جنگی گرفته؛ از لحاظ سیاسی آرایش جنگی گرفته؛ فقط از لحاظ نظامی علی‌الظّاهر آرایش جنگی ندارد که آن هم البتّه حواس نظامی‌های ما جمع است؛ همان‌طور که عرض کردم از لحاظ فضای مجازی آرایش جنگی گرفته؛ در مقابل این دشمنی که آرایش جنگی در مقابل ملّت ایران گرفته، ملّت ایران بایستی آرایش مناسب بگیرد، باید خودش را آماده کند در همه‌ی بخشه‌ای مختلف...» معظم له در این دیدار به آرایش جنگی دشمن در فضای مجازی اشاره کردند؛ فضایی که امروزه اغلب آحاد ملت را مشغول به خود کرده و از همه رده‌های سنی و جنسیت‌ها از آن استفاده‌های بی‌شماری می‌کنند، همین امر در شرایطی که نحوه برخورد و استفاده از فضای مجازی را نیاموخته باشیم می‌تواند خسارت‌ها و آسیب‌های اجتماعی، رفتاری و حتی آسیبی در بعد امنیتی به فرد وارد نماید. در این فرصت کوتاه می‌خواهیم قدری به سواد رسانه‌ای بپردازیم.  
با افزایش میزان نفوذ فناوری‌های نوین ارتباطی و وسایل ارتباطاتی در زندگی افراد بشر، مخاطبان در معرض پیام‌ها و کارکردهای مختلف رسانه‌ها قرار گرفته و از آنها تأثیر می‌پذیرند. بنابر نظریه‌های تأثیر رسانه‌ها بر مخاطب؛ مخاطبانی که در زمره افراد منفعل و نیمه فعال قرار دارند بیشترین آسیب را در این فضا می‌بینند، به همین جهت مخاطبان نیاز دارند تا در نقش یک مخاطب فعال ظاهر شوند و این راهی ندارد جز اینکه سواد رسانه‌ای در کاربران رسانه‌ها خصوصاً رسانه‌ای ارتباطی نوین که همان فضای مجازی می‌باشد افزایش یابد. طبق یک تعریف علمی؛ سواد رسانه‌ای عبارت است از «مجموعه‌ای از چشم‌اندازها که ما به‌طور فعالانه برای قرار گرفتن در معرض رسانه از آنها بهره‌برداری می‌کنیم تا معنای پیام‌هایی را که با آنها مواجه می‌شویم تفسیر کنیم». در واقع سواد رسانه‌ای، به مخاطب قدرت شناخت ابعاد پنهان رسانه‌ها، قدرت تمییز شباهت‌ها و  تفاوت میان آن‌ها و تجزیه و تحلیل پیام‌ها و اخبار را می‌دهد. سواد رسانه‌ای اینقدر مهم است که دانشمند برجسته علم ارتباطات «مارشال مک لوهان»؛ سواد رسانه‌ای را در شرایط تحقق دهکده‌ی جهانی لازمه‌ای برای انسان‌ها می‌داند. حال در جنگ نرم و آرایش جنگی که دشمن بر علیه افراد جامعه و فرهنگ افراد جامعه گرفته سعی دارد تا از طریق رسانه‌ها اذهان و فرهنگ انسان‌ها را هدف قرار دهد و اگر مخاطبان سواد لازم را در تعامل با رسانه‌ها و مواجهه با پیام آنها نداشته باشند آسیب‌های بسیاری در سبک زندگی و نگرش آن‌ها در حوزه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایجاد می‌شود. دشمنان امروز در فضای مجازی و به طور خاص شبکه‌های اجتماعی با استفاده از تکنیک‌هایی چون شایعه‌پراکنی و اغراق سعی در القای سیاه نمایی و ناامیدی به مخاطبان دارند.
بالا بردن سواد رسانه‌ای در دنیای امروزه اینقدر دارای اهمیت و حساسیت است که برخی کشورها، از جمله: ژاپن، آلمان، سوئیس، آمریکا، ایتالیا آن را تحت عنوان یک واحد درسی در مدارس تدریس می‌کنند. این امر گویای اهمیت بیش از پیش بالا بردن سواد رسانه‌ای در میان قشرهای مختلف جامعه می‌باشد. امروزه که دشمنان نظام ج.ا.ا به این امر واقف شده‌اند که از طریق راهبرد و جنگ نظامی راه به جایی نمی‌برند و همانطور که مقام معظم رهبری در همین دیدار با فرهنگیان اشاره فرمودند علی‌الظاهر آرایش نظامی هم ندارند، که اگر داشته باشند حواس نظامی‌ها بسیار جمع است؛ پس توان و منابع خود را معطوف به جنگ اقتصادی و جنگ نرم از طریق فضای مجازی و ماهواره‌ها نموده‌اند، پس شایسته است که با افزایش سطح سواد رسانه‌ای که در ادامه به مواردی از آن اشاره می‌کنیم، آرایش جنگی دشمن را در فضای مجازی برهم بزنیم. - استفاده از رسانه‌های معتبر؛ - دوری از سطحی‌نگری؛ - افزایش سطح آگاهی؛ - پیگیری و واکاوی خبرهای مختلف از کانال‌های متفاوت و مورد اعتماد و رسمی؛ -عدم استفاده از کانال‌های زرد و جعلی که برای بالا بردن اعضای خود هر خبر و تیتر خبری دروغی را برجسته کرده و به خورد مخاطب می‌دهند؛ - فرهنگ‌سازی استفاده از تکنولوژی‌های نوین ارتباطاتی؛ رعایت این نکات تا حد زیادی می‌تواند ما در برابر سیل عظیم هجمه‌هایی که در فضای مجازی و در راهبرد جنگ نرم دشمن از طریق شبکه‌های اجتماعی، مصون نگه دارد و نکته حائز اهمیت اینکه تا از صحت خبر و گزارشی مطمئن نشدیم از ارسال اخبار دروغین و جعلی خودداری کنیم تا ما هم ناخواسته سربازان جنگ نرم دشمن نباشیم و در آرایش جنگی دشمن ایفای نقش نکنیم. و کلام آخر ما نمی‌توانیم این حقیقت را انکار کنیم که فنّاوری‌های نوین ارتباطی و استفاده از شبکه‌های اجتماعی جذابیت دارد؛ اما افزایش آگاهی مخاطبین این فضا برای استفاده بهینه از شبکه‌های اجتماعی که امروز از آن تحت عنوان سواد رسانه‌ای یاد می‌شود بسیار مهم است و این امر، مناسب‌ترین راه برای پیشگیری از کارکردهای منفی این فضاها به شمار می‌رود. در واقع امروزه افرادی که از سواد رسانه‌ای بی‌بهره‌اند، بی‌سواد محسوب شده که بسیار آسیب‌پذیر و گاهاً خطرناک است.


 

 
 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر