یکشنبه 12 مرداد 1393 14 مرداد 1285؛ صدور فرمان مشروطیت
تاریخ پر فراز و نشیب کشورمان مملو از حوادث و رویدادهای مختلفی بوده است. برخی از این رویدادها تأثیری آنی و برخی دیگر تأثیری درازمدت را بر جای گذاشته‌اند. از جمله حوادثی که تأثیر زیادی بر جامعه ایجاد کرد انقلاب مشروطیت و به دنبال آن تشکیل مجلس شورای ملی و کاهش اختیارات پادشاه بوده است. انقلاب مشروطه که در اواخر حکومت قاجاریه و در زمان سلطنت مظفرالدین شاه روی داد، باعث تغییر رویکرد مردم نسبت به جایگاه سلطنت در قانون و محصور شدن اختیارات این منصب شد. پس از مشروطیت در گفتمان رایج، قانون از اهمیت برخوردار شد و در زیر چتر قانون بود که قدرت تعریف می‌شد. البته باید اذعان داشت که در بحث نظری، جنبش مشروطه توانست موفق عمل کند، ولی در میدان عمل این‌گونه نشد و با توجه به مشکلاتی که پیش آمد این جنبش پس از مدتی به قهقرا رفت و با مشکلاتی که ایجاد کرد زمینه هرج‌ومرج را در جامعه ایجاد کرد.
به هر حال مشروطه معلول دلایل درازمدت و برخی عوامل شتاب‌دهنده بوده است. از جمله عواملی که در درازمدت باعث شد ذهنیت‌ها برای ایجاد تحول در جامعه و قانون‌مدار شدن ساختار قدرت تغییر یابد، می‏توان به افزایش ارتباطات و همین‏طور دانشجویان به اصطلاح فرنگ رفته اشاره کرد. افزایش مراودات که البته بیشتر در سطح نخبگان جامعه بود باعث شد این ذهنیت شکل بگیرد که علت پیشرفت غرب و در مقابل عقب‌افتادگی کشورمان، فقدان قانون و اختیارات بیش از حد پادشاه است. در زمینه عوامل شتاب‌دهنده نیز می‏توان به مقوله‌هایی چون افزایش خشونت‌ها علیه طبقات مختلف مردم توسط حکومت یاد کرد. بازاریان و روحانیون از جمله این اقشار بودند که در مقاطعی مورد بی‌احترامی قرار گرفتند. کُتک زدن بازاریان و اهانت به جایگاه روحانیت باعث شد جامعه نیز هم‏سو با حرکت نخبگان مورد احترام خواستار محدود شدن اختیارات پادشاه شده و در نتیجه زمینه‌های اجتماعی مشروطیت نیز محقق شد تا اینکه در 14 مرداد 1285 مظفرالدین شاه به منظور از دست ندادن منصبش، با مشروطیت موافقت و زمینه‌های اولین انتخابات مردمی در همان سال محقق شد.
 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر